Veziko-üreteral reflü (mesanede toplanan idrarın böbreklere geri kaçması) hastası çocuklar, daha sık ve ağır idrar yolu enfeksiyonu geçiriyor.

ANKARA - Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ve Çocuk Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Pınar Işık Ağras, reflüsü olan çocukların daha sık ve ağır idrar yolu enfeksiyonları geçirdiğini belirterek, “İdrar yolu enfeksiyonu tanısı konan çocukların yüzde 25-50’sinde veziko-üreteral reflü saptanmıştır” dedi.

“İdrar yolu enfeksiyonu geçiren bir yaş altındaki çocuklarda yüzde 70, 4 yaşındakilerde yüzde 25, 12 yaşındakilerde yüzde 15 veziko-üreteral reflü saptandığını” ifade eden Ağras, mesane içindeki idrarın böbreğe geri kaçması sonucunda, çocuğun böbreğinin fonksiyon ve gelişiminin olumsuz etkilenebileceğini, böbreğin hasar görebileceğini, hipertansiyon veya böbrek yetersizliğinin söz konusu olabileceğini söyledi.

Ağras, reflü saptanan çocukların yakın takip edilmeleri, doktor kontrolünde koruyucu antibiyotik kullanmaları, aylık idrar tahlili ve kültürü yapılarak izlenmeleri, bazı durumlarda da ameliyat olmaları gerektiğini kaydetti.

Tanı alamayan ağır reflülü çocukların, yaşamlarının ileri döneminde böbreklerinde düzelmesi mümkün olmayan hasarlar görülebildiğine dikkati çeken Ağras, bu çocuklarda kimi zaman veziko-üreteral reflü zemininde tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarının böbrek yetmezliğine neden olabildiğine dikkati çekti.

Ağras, idrar yolu enfeksiyonunun, çocukluk yaş grubunun en sık rastlanan enfeksiyon hastalıklarından biri olduğunu belirterek, hastalığın görülme sıklığının yaş grubuna, cinsiyete ve toplumdan topluma değişiklik gösterdiğini söyledi.

İdrar yolu enfeksiyonunun, kız çocuklarda dış genital yapının anatomisine ve mesaneden dışa açılan idrar yolunun kısa olmasına bağlı olarak idrar yolu enfeksiyonlarının daha sık görüldüğüne işaret eden Ağras, “İdrar yolu enfeksiyonunun görülme sıklığı üzerine yapılan çalışmalara göre, hastalık, bir yaş altındaki kızlarda yüzde 6.5, erkeklerde yüzde 3.3, bir yaş üstü kızlarda yüzde 8.1, erkeklerde yüzde 1.9 sıklığında görülüyor” dedi.

Enfeksiyona genellikle bakterilerin neden olduğunu, hastalığın çoğu zaman belirti verdiğini ancak bazı durumlarda hiç bulgu olmadan ve fark edilmeden de görülebildiğini kaydeden Ağras, idrar yolu enfeksiyonu bulgularının, idrar yaparken yanma, tuvalete gitme sıklığının artması, gece ya da gündüz altını ıslatmaya başlama, idrarın bulanık ve kötü kokulu olması, idrarda kan görülmesi ve karın ağrısı şeklinde olabileceğini anlattı.

Ağras, kız çocukların, sünnetsiz erkeklerin, veziko-üreteral reflü olmasının, genital bölgede arkadan öne temizlik yapılmasının, oturarak banyo yapılmasının, sıkı ve saran çamaşır kullanılmasının, kabızlığın, parazit enfeksiyonlarının, idrar yollarında tıkanıklığın, mesanenin nörolojik bozukluklarının, sünnet derisinde darlık olmasının ve ergenlerde cinsel aktivitenin, idrar yolu enfeksiyonu geçirmeye zemin hazırlayan durumlar olduğunu bildirdi.

İdrar yolu enfeksiyonu tanısının, uygun genital bölge temizliği yapılarak alınan idrar örneğinin incelenmesi ile konulduğunu ifade eden Ağras, tedavide antibiyotik kullanıldığını söyledi. Ağras, idrar yolu enfeksiyonu geçiren çocukların öncelikle enfeksiyonlarının tedavi edilmesi, sonrasında da mutlaka idrar yollarına yönelik çeşitli incelemelerin yapılması gerektiğini dile getirdi.

Hastalığın, çocuğun böbrek ve idrar yollarına zarar verip vermediğinin belirlenmesi için ultrasonografi ile böbreklerin şekli, büyüklüğü, idrar yollarının durumu, taş olup olmadığı, mesanenin durumu hakkında bilgi edinilmesi gerektiğini anlatan Ağras, sık sık idrar yolu enfeksiyonu geçiren çocuklarda veziko-üreteral reflünün araştırılması için “İşeme sistoüretrogafisi” filminin çekilmesinin uygun olduğunu kaydetti.

Ağras, idrar yolu enfeksiyonlarından korunmak için ailelerin alabilecekleri önlemleri şu şekilde sıraladı:

1. Çocuk kabızlıktan korunmalı, bunun için tuvalet alışkanlığı ve diyet alışkanlıkları düzenlenmeli.
2. Çocuğun bol sıvı alması ve mesanesini sık sık boşaltması, okulda da düzenli tuvalete gitmesi sağlanmalı.
3. Özellikle kız çocuklarda çeşitli sabun ve şampuanları kullanarak aşırı temizlik yapmaktan kaçınılmalı.
4. Sıkı ve naylon karışımı çamaşırlar yerine fazla sıkı olmayan ve pamuklu iç çamaşırlar giydirilmeli.
5. Kız çocukların tuvalet temizliklerini yaparken genital bölgeyi önden arkaya temizlemeleri öğretilmeli.
6. Erkek çocuklarda sünnet derisi temiz tutulmalı ve sünnet uygun yaşta yapılmalı.
7. Tekrarlayan enfeksiyon geçiren çocuklarda doktor tarafından koruyucu antibiyotik başlanmışsa, ilaç düzenli kullanılmalı, kontroller aksatılmamalı ve doktorların bilgisi olmadan koruyucu antibiyotik kesilmemeli.